تأملی در انگاره عدم ربا در معدودات

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی - فقه -09153138943

3 استاد دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

یکی از پیچیده‌ترین مباحث اقتصاد اسلامی رباست که مطالعات گسترده‌ای توسط پژوهشگران اقتصاد اسلامی درباره آن انجام شده است، جستار حاضر با روش توصیفی- تحلیلی با بررسی دیدگاه و ادله فقیهان به شرایط تحقق ربای معاملی پرداخته است، مشهور فقیهان امامیه در تحقق آن دو شرط را معتبر دانسته‌اند؛ نخست دو کالایی که معامله می‌شوند هم‌جنس و دیگر آنکه مکیل و موزون باشند، در نتیجه قائل به جریان ربا در معدودات نیستند، برخی نیز بر این رأی ادعای اجماع کرده‌اند و تنها مخالف این دیدگاه ابن جنید، شیخ مفید و سلّار شمرده شده‌اند. عمده دلیل عدم جریان ربا در معدودات، روایات هستند از این رو پژوهه پیش‌رو به واکاوی روایات پرداخته و معتقد از دیدگاه مشهور دو اشکال اساسی دارد و معتقد است روایات را ناظر به دیدگاه اهل تسنن دانست یا احتمال قوی‌تر اینکه با توجه به عبارات فقیهان متقدّم، مصادیق ذکر شده در روایات، حکمت تحریم ربا و دیگر قرائن، روایات در مقام مقابله مکیل و موزون با امور مشاهدی باشند، در نتیجه دیدگاه مخالف مشهور از خلال نقد و تحیل ادله اقوال تقویت شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reflections on the idea of no usury in the maᶜdūdāt

نویسندگان [English]

  • Meissam Shoaib 1
  • Mohammad Taghi Ghabooli dorafshan 2
  • mohammad hassan haeri 3
2 Associate Professor, Ferdowsi University Of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Professor, Ferdowsi University Of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

One of the most controversial topics in Islamic economics is usury that huge studies have been done by researchers of jurisprudence and Islamic economics about it. Through a descriptive-analytical method by examining the views and arguments of the jurists, the present essay has examined the conditions of occurrence of transactional usury. The present study has examined the conditions for the realization of transactional usury through a descriptive-analytical method by examining the views and arguments of the jurists. The popular opinion of Imami jurists have considered two conditions in its occurrence. First, the two goods traded are of the same kind; Second, the two goods should be measurable in terms of weight. As a result, the popular view does not accept the occurrence of usury in the maᶜdūdāt. Some have claimed that there is a consensus on this view. The only opponents of this view are Ibn Junaid, Sheikh Mufīd and Sallār. The main reasons for no usury in maᶜdūdāt are narrations. Therefore, the present article has analyzed the narrations and believes that the popular view has two main drawbacks and the narrations should be considered as observing the Sunni view. According to the views of the ancient jurists, ..

کلیدواژه‌ها [English]

  • Transactional usury
  • loan usury
  • Scale
  • Weighed
  • Maᶜdūdāt

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 10 خرداد 1399
  • تاریخ دریافت: 31 شهریور 1398
  • تاریخ بازنگری: 05 خرداد 1399
  • تاریخ پذیرش: 10 خرداد 1399