جستاری در موضع فقیهان امامیه نسبت به کفر یا عدم کفر مخالفان مذهبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه بزرگمهر قائنات

2 دانشجوی دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد فقه و حقوق دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

اتصاف دگراندیشان مذهبی به کفر یا اسلام و چیستی و حقیقت ایمان و کفر، در زمره مهمترین مسائلی بوده است که همواره اندیشوران مسلمان خاصه متکلمان و فقیهان را به خود مشغول داشته است. در این میان برخی مدعی شده‌اند نظریه جمهور فقیهان امامیه در این زمینه، کفر باطنی غیرشیعیان به صورت مطلق می‌باشد. جستار حاضر از آنجا که چنین دیدگاهی را خالی از مناقشه نیافته، با عنایت به اهمیت موضوع در تقویت گفتمان تقریب، در پژوهشی مسئله‌محور، به استقصای فراگیر در متون فقهی امامیه پرداخته و در این زمینه دست‌کم سه دیدگاه را استحصال نموده است. نتایج پژوهش نشان میدهد هرچند نظریه‌ای مبنی بر کفر مطلق مخالفان مذهبی در آرای پاره‌ای از فقیهان اخباری مشاهده می‌شود؛ اما این دیدگاه از پشتوانه مستحکمی برخوردار نبوده و شمار قابل توجهی از فقیهان در این زمینه بین مخالف معاند و غیرمعاند و نیز جاهل قاصر و مقصر تفکیک داده و اتصاف مخالفان مذهبی را به کفر، در فرض عدم تقصیر و عناد ایشان، فاقدوجاهت و قابل تشکیک و مناقشه یافته‌اند. پژوهش حاضر نیز با اتخاذ روش توصیفی-تحلیلی، پس از احصای اقوال موجود و سنجش و ارزیابی مستندات هر یک از دیدگاه‌ها، در نهایت دیدگاه اخیر را منطبق با موازین عدلیه یافته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An inquiry into Imami jurists' approach to whether religious opponents are Muslims or not

نویسندگان [English]

  • ali mohamadian 1
  • Batoul Salahshour 2
  • l M 3
1 Phd
2 Ph.D. Student, Faculty of Theology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 M.A
چکیده [English]

The attribution of religious dissidents to infidelity or Islam and the nature of faith and infidelity has been among the most important issues that have always preoccupied Muslim thinkers, especially theologians and jurists. Meanwhile, some have claimed that the theory of the Republic of Imami jurists in this regard is the absolute infidelity of non-Shiites. Since the present article has not found such a view unquestionable, considering the importance of the subject in strengthening the discourse of approximation, in a problem-oriented research, it has conducted a comprehensive investigation into Imami jurisprudential texts and has extracted at least three views in this regard. The results of the research indicate that although the theory of absolute infidelity of religious opponents is observed in the opinions of some news imams of the Imami sect; However, this view does not have strong support and a significant number of jurists in this regard have distinguished between the weak and the guilty opposition and the attribution of religious opponents to infidelity, assuming their innocence and stubbornness, has no justification and can be questioned. The present study, by adopting a descriptive-analytical method, after has finally found the recent view in accordance with the criteria of justice (Imamiyya).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Imami jurisprudence
  • religious opponents
  • Islam
  • faith
  • infidelity

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 04 دی 1400
  • تاریخ دریافت: 18 دی 1399
  • تاریخ بازنگری: 01 دی 1400
  • تاریخ پذیرش: 04 دی 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 04 دی 1400