الزام به اجرای تعهد پیش از موعد در نقض فرضی در نظام حقوقی کامن‌لا و فقه امامیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار گروه حقوق، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

چکیده

حق الزام متعهد به اجرای تعهد پیش از موعد قراردادی در نظام‌های حقوقی، محل اختلاف بوده و در فقه امامیه نیز تصریح نشده است. به‌موجب این حق، متعهّدٌ‌له که قبل از موعد اجرای تعهد، به‌طور معقول و متعارف به این نتیجه رسیده که متعهد در زمان مقرر به هر دلیل، به تعهد قراردادی خویش عمل نخواهد کرد، اختیار الزام متعهد به انجام دادن تعهدات پیش از موعد را دارد. در این پژوهش با رویکرد تطبیقی، مبانی حقوقی توسل به این ضمانت اجرا با روشی توصیفی _ تحلیلی در نظام حقوقی کامن‌لا بررسی خواهد شد و ضمن ارائۀ مبانی فقهی _ اصولی پیشنهادی، با تمسک به قاعدۀ مقدمۀ وجودیه و قواعد و مسائل برخاسته از آن، همچون مقدمات عقلیه، تبعیه و مفوته می‌توان نقض بالفعل در نظریۀ اجرای اجباری تعهد پیش از موعد در نقض فرضی را در فقه امامیه اثبات کرد تا ضمن شناسایی آن در حقوق داخلی، پایگاه این ضمانت اجرا نیز در حقوق موضوعۀ ایران تثبیت و تقویت شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Obligation to Fulfill an Early Commitment in a Hypothetical Violation in the Legal System of Common Law and Imamiyyah Jurisprudence

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hossein Fallah Yakhdani 1
  • Ebrahim Taghizadeh 2
  • Majid Sarbazian 3
1 Ph.D Student, Department of Law, Payam Noor University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Law, Payam Noor University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Law, Shiraz University, Shiraz, Iran
چکیده [English]

The obligation to perform a pre-contractual obligation is the place of dispute in legal systems and has not been stipulated in Imamiyyah jurisprudence. By virtue of this right, an obligee who before the due date of a commitment has reached the conclusion reasonably and normally that the obligor will not fulfill his/her contractual obligation at the due time for any reason has the discretion to oblige him to fulfill his/her obligation before the due date. This research, using a comparative approach, examines the legal bases for resorting to this executive guarantee through a descriptive-analytical method in the common law legal system. While providing the proposed legal principles of law by resorting to the existence premise and resulted rules and issues including rational promise, subordinate promise, and deprivation promise it can be proved that there is a real violation of the theory of mandatory implementation of early commitment in hypothetical violation in Shi'ite jurisprudence in order that the basis of this executive guarantee is identified, established and strengthened in the Iranian positive law.   

کلیدواژه‌ها [English]

  • Obligatory Implementation of Obligation
  • Hypothetical Violation
  • Actual Violation
  • Deprivation Premise
ـ قرآن کریم.

  1. اصفهانی، شیخ محمد حسین (1408 ق). النهایه الدرایه فی شرح الکفایه، جلد 5، قم: مؤسسۀ آل‌البیت.
  2. انصاری، مرتضی (1425 ق). مکاسب، جلد 6، قم: نشر کنگرۀ جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
  3. ــــــــــــــــ (1390). مکاسب، به قلم طاهر خوشنویس، تبریز: اطلاعات.
  4. _______ (1416 ق). فرائد الاصول، جلد 2، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
  5. آخوند خراسانی، محمد کاظم (1415 ق). کفایة الأصول، قم: مؤسسة النشر الاسلامی.
  6. ــــــــــــــــــــــــــــ (1389). کفایه الاصول، حواشی ابوالحسن مشکینی، تهران، کتابفروشی اسلامیه.
  7. خمینی، سید روح‌الله (۱۳78). کتاب البیع، جلد 5، قم: مؤسسۀ اسماعیلیان.
  8. _______ (1384). کتاب البیع، جلد 2، تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  9. خوانساری نجفی، موسی ‌(1421 ق). منیه الطالب (تقریرات درس میرزای نایینی)، جلد 2، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
  10. خـویی، سید ابوالقاسم (۱۴2۱ ق). مصباح الفقاهه، جلد 5، مقرر: محمد علی التوحیدی التـبریزی، قم: مکتبه الداوری.
  11. داراب‌پور، مهراب (۱۳۷۹). ارزیابی تطبیقی ایفـای عـین تعهد، مـجلۀ تـحقیقات حـقوقی، شمارۀ ۲۹ و ۳۰.
  12. سبحانی، جعفر (1415 ق). تهذیب الاصول، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
  13. سیستانی، سید علی (۱۴2۵ ق). منهاج الصالحین، جلد 2، قم: مکتب آیه‌الله العظمی السـید السیستانی.
  14. شهید ثـانی، حسن‌بن زین‌الدین‌بن علی الجُبعی العاملی (۱۳85). شرح لمعه، جلد 3، قم: مرکز انتشارات دفـتر تـبلیغات اسـلامی حوزۀ علمیه.
  15. شهید اول، محمدبن مکی‌بن احمد عاملی (۱۳91). لمعه الدمشقیه، جلد 2، ترجمۀ علی شیروانی و محسن غرویان، قم: دارالفکر.
  16. شـهیدی، مـهدی (۱۳۸۹). آثار قراردادها و تعهدات، تهران: انتشارات مجد.
  17. صدر، سید محمد باقر (بی‌تا). دروس فی الاصول، جلد 1، بیروت: بی‌نا.
  18. _______ (بی‌تا). بحوث فی علم الاصول، جلد 2، بیروت: بی‌نا.
  19. طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم (۱۳83). حاشیه المکاسب، قم: مؤسسۀ اسماعیلیان.
  20. عراقی، ضیاءالدین (1414 ق). مقالات الاصول، قم: مجمع الفکر الاسلامی.
  21. عسگری، جعفر (1393). نقض قابل‌پیش‌بینی قرارداد در فقه امامیه و حقوق ایران، رسالۀ دکتری حقوق خصوصی دانشگاه امام صادق(ع).
  22. علامه حلی، جمال‌الدین حـسن‌بن یوسف‌بن مطهر (بی‌تا). تـذکره الفقهاء، قم: چاپ سنگی.
  23. فاضل لنکرانی، محمد جواد (1379). سیری کامل در اصول فقه، جلد10، قم: انتشارات اسلامی.
  24. فیض، علیرضا (1391). مبادی فقه و اصول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  25. کاظمی، عباس (1389). نقض قابل‌پیش‌بینی در حقوق تجارت بین‌الملل، رسالۀ دکتری حقوق خصوصی دانشگاه شهید بهشتی.
  26. گرجی، ابـوالقاسم (1387). مـقالات حقوقی، تهران: دانـشگاه تـهران.
  27. مامقانی، ملاعبدالله (1375). حاشیه علی رساله لاضرر، قم: مجمع‌الذّخائرالاسلامیه.
  28. محقق حلی، جـعفر (1413 ق). شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، تهران: انتشارات استقلال.
  29. محقق داماد، سید مصطفی (1389). حقوق قراردادها در فقه امامیه، جلد 1، تهران: انتشارات سمت.
  30. ـــــــــــــــــــــــــ (1388). مباحثی از اصول فقه، جلد ۲، بی‌جا: مرکز نشر علوم اسلامی.
  31. محقق کرکی، علی‌بن حسین (1423 ق). جامع المقاصد، جلد 4، قم: مؤسسۀ آل‌البیت.
  32. محمدی، ابوالحسن (1381)، مبانی استنباط حقوق اسلامی، چ پازدهم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  33. محمدی، علی (1387). شرح اصول فقه، ج ۱، قم: انتشارات دارالفکر.
  34. مشکینی، علی (1371). اصطلاحات الاصول، قم: دفتر نشر الهادی.
  35. مظفر، محمد رضا (بی‌تا). اصول الفقه، جلد 1، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
  36. مقدس اردبیلی، احـمدبن مـحمد (1387). مـجمع الفـائده و البـرهان فی شرح ارشـاد الاذهـان، جلد 3، قم: مؤسسۀ نشر اسلامی.
  37. موسوی بجنوردی، سید حسن (1429 ق). القواعد الفقهیّه، جلد 5، تحقیق: مهدی المهریزی و محمد حسین الدرایتی، قم: نشر الهادی.
  38. موسوی کماری، مهدی (1415 ق). رساله فی قاعدۀ لاضرر و لاضرار، تهران: پیام.
39. نایینی، میرزا محمد حسن (1427 ق). رساله فی قاعده نفی الضرر، ضمیمه منیه‌الطالب فی حاشیه المکاسب، جلد 3، تقریر موسی خوانساری، تهران: المکتبه المحمدیه.

  1. نایینی، محمد حسین (1414 ق). فوائد الأصول، تقریرات به قلم محمد علی کاظمی خراسانی، قم: بی‌نا.
  2. نجفی، محمد حسن (1380). جواهر الکلام، جلد 23، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  3. نراقی، احمد (1417 ق). عوائدالایّام فی بیان قواعد الاحکام، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
    1. Akaddaf Fatima (2007). Application of the United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (CISG) to Arab Islamic Countries: Is the CISG Compatible with Islamic Law Principles?, 13 Pace Int'l L. Rev. 1   Available at: http://digitalcommons.pace.edu/pilr/vol13/iss1/1
    2. Audit, Bernard (2010). "La vente international de marchadises", L. G. J., Paris.
    3. Ballantine, Henry Winthrop, Anticipatory Breach and the Enforcement of Contract Duties, Michigan Law Review, 1993-1994, vol. 52, pp. 329-352.
    4. Carter, J. W.(2007). Breach of Contract, Sydney: The Law Book Company Limited,ed. 2th.
    5. Djakhongir Saidov (2008). THE LAW OF DAMAGES IN INTERNATIONAL, SALES, Hart publishing.
    6. Duxbury, Robert (2004). Contract law in a Nutshell, London, sweet & Maxwell, Third edition.
    7. Enderlein, Fritz &Maskow, Dictrech (2008). "International Sales Law", Available on line at:http:// www.Cisg.Law.pace.edu/>2016/9/5
    8. Honnold, John (1999). "Uniform Law for International Sales Under the 1980. United Nations Convention" Available on line at:http:// www.Cisg.Law. Pace.edu/> 2016/12/13
    9. Rowley, Keith A. (2000-2001). A Brief History of Anticipatory Repudiation in American Contract Law, University of Cincinnati Law Review, , vol. 69, pp. 565-639.
    10. Schlechtriem Peter (2008). "Commentary on the UN Convention on the International Sale of Goods (English translation by Geoffrey Thomas)", Second Edition Oxford, Clarendon Press.
    11. Soinco SACI v Novokuznetsk Aluminium Plant, available at : http://www.nadr.co.uk/articles/published/ZzzarbitrationLawReports/Soinco%20v%20NAP%201996.pdf.
    12. Vold, L. (1997). Reputiation of Contract, Nebraska Law Bulletin, vol. 50, pp. 269-323.
    13. Willisto, Samuel (1998-1999). Repudiation of Contract II, Harvard Law Review, , vol. 74, num.7, pp. 421.