مجله علمی

مجله علمی "پژوهشهای فقهی"

تطبیق اختیارات دادستان با اصول دادرسی عادلانه و موازین فقهی در تحقیقات مقدماتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران
2 دانشیار، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
3 استادیار، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
چکیده
یکی از اهداف قانون آیین دادرسی کیفری، حفظ حقوق و آزادی‌های شهروندان و تأمین حقوق دفاعی متهم بوده و استقلال مقام تحقیق از مقام تعقیب (دادستان) از لوازم ضروری برای نیل به این هدف و تحقق دادرسی عادلانه است. مع‌الوصف در مادۀ 92 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 به دادستان اجازه داده شده در عین حال که مقام تعقیب است و اقامۀ دعوی عمومی علیه متهم را بر عهده دارد، بتواند تحقیقات مقدماتی اعم از جمع‌آوری دلایل علیه متهم و صدور قرار تأمین و اظهار نظر در خصوص گناهکاری یا بی‌گناهی او را نیز عهده‌دار شود. مضافاً آنکه در قانون مذکور نیز، بازپرس در موارد زیادی تحت نظارت و کنترل دادستان قرار دارد. به این‌ترتیب سیطرۀ دادستان بر تحقیقات مقدماتی کاملاً محسوس است. این در حالی است که اصول دادرسی عادلانه و موازین فقهی، همچون تساوی طرفین، بی‌طرفی و استقلال مقام قضایی، برائت و امنیت و آزادی، ایجاب می‌کند که مقام تحقیق مستقل از مقام تعقیب باشد و مدعی پرونده در جایگاه قاضی قرار نگیرد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Prosecutor’s Authorities while doing Preliminary Investigations and its Compatibility with the Fair Trial Principles

نویسندگان English

Saeed Razani 1
Mohamad Javad Fathi 2
Mehdi Sheidaian 3
Abbas Mansour Abadi 3
1 Ph.D Student, College of Farabi, University of Tehran, Qom, Iran
2 Associate Professor, College of Farabi, University of Tehran, Qom, Iran
3 Assistant Professor, College of Farabi, University of Tehran, Qom, Iran
چکیده English

One of the objectives of the trial procedures in the criminal law is observing the citizen’s rights and freedom and providing the accused persons whit defending rights and to achieve a judgment , it looks necessary for the investigator to be independent from being chased by the prosecutor, however based on the article 92 of criminal law (2013), approved in 1392 , the prosecutor is allowed to do the preliminary investigations; including gathering information against the accused , issuance of the accused also commenting about the accused whether he is the guilty or innocence , along with being the responsible for pursuing and performing public litigation against the accused. So the prosecutor’s authority on doing preliminary investigations sometimes looks predominant while , based on the justly trial principles , like the equality of the opponent parties, the neutrality of the judge , disowning security and freedom , it necessitates the independency of the investigators from the prosecution attendant also the complainant  should not be in the place of the judge.                          

کلیدواژه‌ها English

The independence of the investigator
prosecution
principles of a fair trail
preliminary investigation
  1. الف) منابع فارسی

    1. آشوری، محمد و دیگران )1394). حقوق بشر و مفاهیم مساوات، انصاف و عدالت، تهران: انتشارات خرسندی.
    2. آشوری، محمد (1379). آیین دادرسی، جلد 1 و 2، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
    3. ــــــــــــــ (1392). عدالت کیفری (2)، تهران: نشر دادگستر.
    4. آخوندی، محمود (1394). شناسای آیین دادرسی کیفری، دفتر چهارم اندیشه‌ها، چ چهارم، تهران: نشر دوراندیشان.
    5. استفانی،گاستون و دیگران (1377). آیین دادرسی کیفری، ترجمۀ دکتر حسن دادبان، جلد اول، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
    6. تدین، عباس (1391). قانون آیین دادرسی کیفری فرانسه، تهران: انتشارات خرسندی.
    7. علم، محمود (1384). دادگستری استاندارد در اسناد بین‌المللی، تهران: نشر میزان.
    8. علامه، غلام حیدر (1389). اصول راهبردی حقوق کیفری، تهران: نشر میزان.
    9. عمید، حسن (1360). فرهنگ فارسی، چ سوم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
    10. فرکمان،آنکه؛ گریش، توماس (1382). دادگستری در آلمان، ترجمۀ محمد صادری توحید خانه و حمید بهره‌مند بگ نظر، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
    11. فتحی، محمد جواد؛ دهقانی، علی (1388). استقلال بازپرس در انجام تحقیقات مقدماتی و تأثیر آن در تحقق دادرسی عادلانه، مجلۀ فقه و حقوق، سال پنجم، شمارۀ 20: 89 – 109.
    12. فضائلی، مصطفی (1392). دادرسی عادلانۀ محاکمات کیفری بین‌المللی، چ سوم، تهران، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
    13. قاضی، سید ابوالفضل (1383). حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، چ دوازدهم، تهران: نشر میزان.
    14. کاشانی، سید محمود (1383). استانداردهای جهانی دادگستری، تهران: نشر میزان.
    15. ناجی زواره، مرتضی (1389). دادرسی بیطرفانه در امور کیفری، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش.
    16. ویسبرت، دیوید، سازمان عفو بین‌الملل (1390). دادرسی عادلانه، ترجمۀ فریده طه و لیلا اشرافی، چ دوم، تهران: بنیاد حقوقی میزان.
    17. یوسفی، ایمان (1393). آیین دادرسی کیفری، جلد 1، تهران: نشر میزان.

    ب) منابع عربی

    1. حر عاملی، محمدبن حسنبن علی (1367). وسائل الشیعه، جلد 27، قم: انتشارات مؤسسۀ آل‌البیت (ع).
    2. حلی (محقق)، جعفربن حسن (بی‌تا). مختصر النافع، چ دوم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
    3.  ـــــــــــــــــــــــــــ (1368). شرایع الاسلام، جلد 4، ترجمۀ ابوالقاسم‌بن احمد یزدی، چ چهارم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
    4. امام خمینی (ره)، سید روح‌الله (بی‌تا). تحریرالوسیله، ج 2، چ دوم، قم: انتشارات مؤسسۀ مطبوعات دارالعلم.
    5. شریف رضی، محمدبن ابی‌احمد (1390). نهجالبلاغه، ترجمۀ دکتر سید جعفر شهیدی، چ سی و یکم، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
    6. عاملی، زین‌الدین‌بن علی (1374). الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، جلد 1، قم: نشر اسماعیلیان.

     

     

    ب) انگلیسی

    1-     Amnesty international )2014( Fair Trial manual, Second edition, U K , Amnesty international publications

    2-     Arvo O . karttunen V. Finland, communication No 387/1989

    3-     Campbell, Henry Black )1991(. Blacks Law dictionary, six edition, United States of America, west publishing co

    4-     Human rights committee, General comment No . 13 , 1984

    5-     Humam rigts committee, General comment No 32, 2007

    6-     Lemmens, Paul (2000). the principle of equality of arms in criminal procedure, leuven (Belgium), leuven Univesity press

    7-     Olo Bahamande V .Equatorial Guuinea, communication No. 468/1991

    8-     United Nation, Geneva (2003). human rights in the administration, New York and Geneva, office of the high commissioner for human rights

    9-     Vladimir Kulomin V. Hangqry, communication No. 521/19925

دوره 14، شماره 2
تابستان 1397
صفحه 383-404

  • تاریخ دریافت 05 تیر 1395
  • تاریخ بازنگری 23 بهمن 1395
  • تاریخ پذیرش 10 اردیبهشت 1397