مجله علمی

مجله علمی "پژوهشهای فقهی"

شرطیت تساوی به لحاظ کمال و نقص در قصاص عضو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه فقه تخصصی جزا، مؤسسة عالی فقه و علوم اسلام، حوزة علمیة قم، قم، ایران
2 دانشکدة حقوق، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
چکیده
مسئلة شرطیت یا عدم شرطیت تساوی به لحاظ کمال و نقص در قصاص عضو از مباحث چالش‌برانگیز فقهی است که در دو فرض اصلی بررسی می‌شود: ۱. عضو مجنی‌علیه ناقص و عضو جانی کامل؛ ۲. عضو مجنی‌علیه کامل و عضو جانی ناقص. در فرض اول، پنج دیدگاه فقهی شناسایی شد که یک قول، با اشتراط تساوی، قصاص را جایز ندانسته و چهار قول دیگر با شرایط متفاوت به جواز آن حکم داده‌اند. در فرض دوم، تمامی آرای فقهی به جواز قصاص گرایش دارند، اما در پرداخت و عدم پرداخت مابه‌التفاوت دیه اختلاف‌نظر وجود دارد. مادة 397 قانون مجازات اسلامی، مصوب 1392، در فرض اول شرطیت تساوی را پذیرفته و در فرض دوم قصاص را با پرداخت دیة عضو اضافی جایز شمرده است. این پژوهش با تحلیل و توصیف ادله و داده‌های فقهی به این نتیجه رسیده که در فرض اول تساوی به لحاظ کمال و نقص شرط نیست و قصاص مشروط به پرداخت دیة عضو اضافی جانی است و در فرض دوم اطلاقات ادلة قصاص بدون نیاز به پرداخت دیة اضافی مجوز اجرای قصاص است. از آنجا که نظر مختار در هر دو فرض مخالف با موضع قانون‌گذار است، پژوهش حاضر درصدد اثبات آن است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Condition of Conditionality of "Equality in Terms of Perfection and Imperfection" in Retribution

نویسندگان English

Reza Mirzaee Kalan 1
Ahmad Hajidehabadi 2
1 Specialized Penal Jurisprudence Group Higher Institute of Jurisprudence and Islamic Sciences, Qom Seminary, Qom, Iran
2 Department of Law, Faculty of Law, Farabi Campus, University of Tehran, Qom, Iran
چکیده English

This study examines the requirement of “equality in perfection and imperfection” for qisas (retribution) across two scenarios: where the victim’s limb is incomplete relative to the offender’s, and vice versa. While five jurisprudential perspectives exist regarding the first scenario, Article 397 of the 2013 Islamic Penal Code mandates equality as a prerequisite for retribution. Regarding the second scenario, consensus permits retribution, though opinions diverge on the necessity of paying excess diya (blood money). Adopting a descriptive-analytical methodology, this research critically evaluates jurisprudential evidence to conclude that equality is not an absolute condition for qisas. The findings suggest that retribution is permissible in both scenarios: in the first, upon payment of excess diya, and in the second, potentially without such payment. This conclusion challenges the current legislative position, providing a reasoned argument for reforming the existing interpretation of qisas requirements.

کلیدواژه‌ها English

Equality in members
The difference in blood money
Incomplete member
Full member
ابن‌غضائری، ابوالحسن احمد ‌بن ابی عبد‌الله (بی‌تا). کتاب الضعفاء، رجال ابن‌الغضائری. قم: بی‌نا.
اردبیلی، احمد‌ بن ‌محمد (1403 ق). مجمع الفائده و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
اردبیلی، محمد ‌بن ‌علی (1403 ق). جامع الرواه و ازاحه الاشتباهات عن الطرق و الاسناد. بیروت: دار الأضواء.
استرآبادی، میرداماد، محمد‌باقر ‌حسینی (بی‌تا). رجال الکشی مع تعلیقات المیر داماد. قم: بی‌نا.
اصفهانی، فاضل ‌هندی، محمد بن حسن (1416 ق). کشف اللثام و الابهام عن قواعد الاحکام. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
اصفهانی، مجلسی ‌اول، محمدتقی (1406 ق). روضه المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه. چ 2. قم: مؤسسة فرهنگی اسلامی کوشانبور.
اصفهانی، مجلسی‌ دوم، محمد‌باقر بن محمد‌تقی (1403 ق). بحار الانوار. چ 2. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
اصفهانی، مجلسی‌ دوم، محمد‌باقر بن محمد‌تقی (1404). مرآه العقول فی شرح اخبار آل الرسول. چ 2. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
تبریزی، جواد‌ بن ‌علی (1426 ق). تنقیح ‌مبانی ‌الاحکام ـ کتاب‌القصاص. چ 2. قم: دار الصدیقه الشهیده سلام الله علیها.
حائری، سید ‌علی ‌بن ‌محمد ‌طباطبایی (1418 ق). ریاض المسائل فی تحقیق الاحکام بالدلائل (ط ـ الحدیثه). قم: مؤسسة آل البیت.
حلبی، ابن‌زهره، حمزه ‌بن ‌علی (1417 ق). غنیه النزوع الی علمی الاصول و الفروع. قم: مؤسسة امام صادق(ع).
حلبی، ابوالصلاح، تقی‌الدین بن نجم‌الدین (1413 ق). الکافی فی الفقه. اصفهان: کتابخانة عمومی امام امیر المؤمنین(ع).
حلی. یحیی ‌بن ‌سعید (1405). الجامع للشرائع. قم: مؤسسة سید الشهداء العلمیه.
حلی، ابن‌ادریس، محمد بن منصور بن احمد (1410 ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. چ 2. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
حلی، جعفر بن حسن (1408 ق). شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام. چ 2. قم: مؤسسة اسماعیلیان.
حلی، جعفر بن حسن (1418 ق). المختصر النافع فی فقه الامامیه. چ 6. قم: مؤسسة المطبوعات الدینیه.
حلی، جمال‌الدین، احمد بن محمد اسدی (1407 ق). المهذب البارع فی شرح المختصر النافع. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
حلی، حسن بن یوسف (1410 ق). ارشاد ‌الاذهان الی احکام‌ الایمان. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
حلی، حسن بن یوسف (1413 ق). قواعد‌ الاحکام فی معرفه الحلال ‌و الحرام. قم: دفتر ‌انتشارات اسلامی.
حلی، حسن بن یوسف (1413 ق). مختلف ‌الشیعه ‌فی ‌احکام ‌الشریعه. چ 2. قم: دفتر ‌انتشارات‌ اسلامی.
حلی، حسن بن یوسف (1420 ق). تحریر‌ الاحکام‌ الشرعیه علی مذهب الامامیه ‌(ط ـ الحدیثه). قم: مؤسسة امام صادق(ع).
حلی، محمد بن شجاع القطان (1424 ق). معالم الدین فی فقه آل یاسین. قم: مؤسسة امام صادق(ع).
خمینی، سید روح‌الله موسوی (بی‌تا). تحریر الوسیله. قم: مؤسسة مطبوعات دار العلم.
خوانساری، سید احمد بن یوسف (1405 ق). جامع المدارک فی شرح مختصر النافع. چ 2. قم: مؤسسة اسماعیلیان.
خوئی، سید‌ ابوالقاسم ‌موسوی (1410 ق). تکمله المنهاج. چ 28. قم: مدینه ‌العلم.
خوئی، سید‌ ابوالقاسم ‌موسوی (1422 ق). مبانی تکمله المنهاج. قم: مؤسسة احیاء آثار الامام الخوئی.
خوئی، سید‌ ابوالقاسم ‌موسوی (بی‌تا). معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرجال. بی‌نا.
شبیری، سید موسی (بی‌تا). کتاب حج. قم: مرکز فقهی امام باقر(ع).
شوشتری، محمدتقی (1410 ق). قاموس الرجال. قم: جامعه المدرسین فی الحوزه العلمیه بقم، مؤسسة النشر الاسلامی.
صیمری، مفلح ‌بن ‌حسن (1408 ق). تلخیص الخلاف و خلاصه الاقوال. قم: انتشارات کتابخانة آیت‌الله مرعشی نجفی.
صیمری، مفلح ‌بن ‌حسن (1420 ق). غایه المرام فی شرح شرائع الاسلام. بیروت: دار الهادی.
طبرسی، امین‌الله، فضل بن حسن (1410 ق). الموتلف من المختلف بین ائمه السلف. مشهد: مجمع البحوث الاسلامیه.
طرابلسی، ابن‌براج، قاضی، عبدالعزیز (1406 ق). المهذب. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طرابلسی، ابن‌براج، قاضی، عبدالعزیز (1411 ق). جواهر الفقه ـ العقائد الجعفریه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طوسی، محمد‌ بن‌ حسن (1387 ق). المبسوط فی فقه الامامیه. چ 3. تهران: المکتبه المرتضویه لاحیاء الآثار الجعفریه.
طوسی، محمد‌ بن‌ حسن (1400 ق). النهایه فی مجرد الفقه و الفتاوی. چ 2. بیروت: دار الکتب العربی.
طوسی، محمد‌ بن‌ حسن (1407 ق). الخلاف. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طوسی، محمد‌ بن‌ حسن (1407 ق). تهذیب الاحکام. چ 4. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
طوسی، محمد‌ بن‌ حسن (1427 ق). رجال الشیخ الطوسی. چ 3. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طوسی، محمد‌ بن‌ حسن (بی‌تا). الفهرست. نجف اشرف: المکتبه الرضویه.
طوسی، محمد ‌بن ‌علی (1408 ق). الوسیله الی نیل الفصیله. قم: انتشارات کتابخانة آیت‌الله مرعشی نجفی.
عاملی، حر، محمد بن حسن (1409 ق). وسائل الشیعه. قم: مؤسسة آل البیت.
عاملی، سید ‌جواد ‌بن ‌محمد ‌حسینی (1419 ق). مفتاح الکرامه فی شرح قواعد العلامه (ط‌ ـ الحدیثه). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
عاملی، شهید ‌اول، محمد ‌بن ‌مکی (1414 ق). غایه المراد فی شرح نکت الارشاد. قم: دفتر انتشارات‌ اسلامی.
عاملی، شهید ثانی، زین‌الدین بن علی (1413 ق). مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام. قم: مؤسسة المعارف الاسلامیه.
قمی، علی ‌بن ‌ابراهیم (1404). تفسیر ‌القمی. چ 3. قم: دارالکتاب.
کاشانی، حاج‌ آقا ‌رضا‌ مدنی (1410ق). کتاب ‌القصاص‌ للفقهاء ‌و ‌الخواص. چ 2. قم: دفتر‌ انتشارات‌ اسلامی.
کاشانی، فیض، محمد‌محسن ابن شاه‌مرتضی (1406 ق). الوافی. اصفهان: کتابخانة امام امیر المؤمنین(ع).
کاشانی، فیض، محمد‌محسن ابن شاه‌مرتضی (بی‌تا). مفاتیح الشرائع. قم: انتشارات کتابخانة آیت‌الله مرعشی نجفی.
کشی، ابوعمرو، محمد‌ بن ‌عمر ‌بن ‌عبدالعزیز (1409 ق). رجال الکشی ـ اختیار معرفه الرجال. مشهد: مؤسسة نشر دانشگاه مشهد.
کلینی، محمد‌ بن ‌یعقوب (1407 ق). الکافی. چ 4. تهران: دار الکتب ‌الاسلامیه.
کلینی، محمد‌ بن ‌یعقوب (1426 ق). الکافی. قم: دار الحدیث للطباعه و النشر.
کیدری، قطب‌الدین، محمد ‌بن ‌حسین (1416 ق). اصباح الشیعه بمصباح الشریعه. قم: مؤسسة امام صادق(ع).
لنکرانی، محمد فاضل موحدی (1421 ق). تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله. قم: مرکز فقهی ائمه اطهار.
مامقانی، عبدالله (1431 ق). تنقیح المقال فی علم الرجال (ط ـ الحدیثه). قم: مؤسسة آل البیت لاحیاء ‌التراث.
نجاشی، ابوالحسن، احمد ‌بن ‌علی (1407 ق). رجال النجاشی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
نجفی، محمد‌حسن (1404 ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. چ 7. بیروت: دار احیاء ‌التراث العربی.
ʿĀmilī, Ḥ. M. b. Ḥ. (1988). Wasāʾil al-Shīʿah. Qom: Muʾassasat Āl al-Bayt ʿAlayhum al-Salām. (in Arabic)
ʿĀmilī, S. J. b. M. Ḥ. (1998). Miftāḥ al-Karāmah fī Sharḥ Qawāʿid al-ʿAllāmah (Ṭ- al-Ḥadīthah). Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
ʿĀmilī, Sh. A. M. b. M. (1993). Ghāyat al-Murād fī Sharḥ Nukat al-Irshād. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
ʿĀmilī, Sh. Th. Z.D b. ʿA. (1992). Masālik al-Afhām ilā Tanqīḥ Sharāʾiʿ al-Islām. Qom: Muʾassasat al-Maʿārif al-Islāmīyah. (in Arabic)
Ardabīlī, A. b. M. (1982). Majmaʿ al-Fāʾidah wa al-Burhān fī Sharḥ Irshād al-Adhhān. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Ardabīlī, M. b. ʿA. (1982). Jāmiʿ al-Ruwāt wa Izāḥat al-Ishtibāhāt ʿan al-Ṭuruq wa al-Asānīd. Beirut: Dār al-Aḍwāʾ. (in Arabic)
Astarābādī, M.D. M.B. Ḥ. (n.d.). Rijāl al-Kashī maʿa Taʿlīqāt al-Mīr Dāmād. Qom: Bī-nā. (in Arabic)
Ḥāʾirī, S. ʿA. b. M.Ṭ. (1997). Riyāḍ al-Masāʾil fī Taḥqīq al-Aḥkām bi al-Dalāʾil (Ṭ- al-Ḥadīthah). Qom: Muʾassasat Āl al-Bayt ʿAlayhum al-Salām. (in Arabic)
Ḥalabī, A.Ṣ. T.D. b. N.D. (1992). Al-Kāfī fī al-Fiqh. Isfahan: Kitābkhānah-i ʿUmūmī Imām Amīr al-Muʾminīn ʿAlī al-Salām. (in Arabic)
Ḥalabī, I.Z. Ḥ. b. ʿA. (1996). Ghunyat al-Nuzūʿ ilā ʿIlmay al-Uṣūl wa al-Furūʿ. Qom: Muʾassasat al-Imām al-Ṣādiq ʿAlayh al-Salām. (in Arabic)
Ḥillī, Ḥ. b. Y. (1989). Irshād al-Adhhān ilā Aḥkām al-Īmān. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Ḥillī, Ḥ. b. Y. (1992). Mukhtalif al-Shīʿah fī Aḥkām al-Sharīʿah. 2nd ed. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Ḥillī, Ḥ. b. Y. (1992). Qawāʿid al-Aḥkām fī Maʿrifat al-Ḥalāl wa al-Ḥarām. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Ḥillī, Ḥ. b. Y. (1999). Taḥrīr al-Aḥkām al-Sharʿīyah ʿalā Madhhab al-Imāmīyah (Ṭ- al-Ḥadīthah). Qom: Muʾassasat al-Imām al-Ṣādiq ʿAlayh al-Salām. (in Arabic)
Ḥillī, I.I. M. b. M. b. A. (1989). Al-Sarāʾir al-Ḥāwī li Taḥrīr al-Fatāwā. 2nd ed. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Ḥillī, J. b. Ḥ. (1987). Sharāʾiʿ al-Islām fī Masāʾil al-Ḥalāl wa al-Ḥarām. 2nd ed. Qom: Muʾassasat Ismāʿīlīyān. (in Arabic)
Ḥillī, J. b. Ḥ. (1997). Al-Mukhtaṣar al-Nāfiʿ fī Fiqh al-Imāmīyah. 6th ed. Qom: Muʾassasat al-Maṭbūʿāt al-Dīnīyah. (in Arabic)
Ḥillī, J.D. A. b. M. A. (1986). Al-Muhadhdhab al-Bāriʿ fī Sharḥ al-Mukhtaṣar al-Nāfiʿ. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Ḥillī, M. b. S.ʿ Q. (2003). Maʿālim al-Dīn fī Fiqh Āl Yāsīn. Qom: Muʾassasat al-Imām al-Ṣādiq ʿAlayh al-Salām. (in Arabic)
Ḥillī, Y. b. S. (1984). Al-Jāmiʿ li al-Sharāʾiʿ. Qom: Muʾassasat Sayyid al-Shuhadāʾ al-ʿIlmīyah. (in Arabic)
Ibn al-Ghaḍāʾirī, A. b. A. ʿA. (n.d.). Kitāb al-Ḍuʿafāʾ – Rijāl Ibn al-Ghaḍāʾirī. Qom: Bī-nā. (in Arabic)
Iṣfahānī, F. H. M. b. Ḥ. (1995). Kashf al-Lithām wa al-Ibhām ʿan Qawāʿid al-Aḥkām. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Iṣfahānī, M. A. M.T. (1985). Rawḍat al-Muttaqīn fī Sharḥ Man lā Yaḥḍuruh al-Faqīh. 2nd ed. Qom: Muʾassasah-i Farhangī-i Islāmī Kūshānpūr. (in Arabic)
Iṣfahānī, M. T. M.B. b. M.T. (1982). Biḥār al-Anwār. 2nd ed. Beirut: Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī. (in Arabic)
Iṣfahānī, M. T. M.B. b. M.T. (1983). Mirʾāt al-ʿUqūl fī Sharḥ Akhbār Āl al-Rasūl. 2nd ed. Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmīyah. (in Arabic)
Kāshānī, F. M. M. I. Sh.M. (1985). Al-Wāfī. Isfahan: Kitābkhānah Imām Amīr al-Muʾminīn ʿAlī ʿAlayh al-Salām. (in Arabic)
Kāshānī, F. M. M. I. Sh.M. (n.d.). Mafātīḥ al-Sharāʾiʿ. Qom: Intishārāt-i Kitābkhānah Āyat Allāh Marʿashī Najafī. (in Arabic)
Kāshānī, Ḥ. Ā. R. M. (1989). Kitāb al-Qiṣāṣ li al-Fuqahāʾ wa al-Khawāṣṣ. 2nd ed. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Kashshī, A ʿA. M. b. ʿU. b. ʿA.A. (1988). Rijāl al-Kashshī – Ikhtiyār Maʿrifat al-Rijāl. Mashhad: Muʾassasat Nashr-i Dānishgāh-i Mashhad. (in Arabic).
Khomeini, S. R. M. (n.d.). Taḥrīr al-Wasīlah. Qom: Muʾassasat Maṭbūʿāt Dār al-ʿIlm. (in Arabic)
Khūʾī, S. A.Q. M.  (2001). Mabānī Takmilat al-Minhāj. Qom: Muʾassasat Iḥyāʾ Āthār al-Imām al-Khūʾī (ra). (in Arabic)
Khūʾī, S. A.Q. M. (n.d.). Muʿjam Rijāl al-Ḥadīth wa Tafṣīl Ṭabaqāt al-Rijāl. Bī-nā. (in Arabic)
Khūʾī, S. A.Q. M. (1989). Takmilat al-Minhāj. 28th ed. Qom: Nashr-i Madīnat al-ʿIlm. (in Arabic)
Khwānsārī, S. A. b. Y. (1984). Jāmiʿ al-Madārik fī Sharḥ al-Mukhtaṣar al-Nāfiʿ. 2nd ed. Qom: Muʾassasat Ismāʿīlīyān. (in Arabic)
Kīdrī, Q.D. M. b. Ḥ. (1995). Iṣbāḥ al-Shīʿah bi Miṣbāḥ al-Sharīʿah. Qom: Muʾassasat al-Imām al-Ṣādiq ʿAlayh al-Salām. (in Arabic)
Kulaynī, M. b. Y. (2005). Al-Kāfī. Qom: Dār al-Ḥadīth li al-Ṭibāʿah wa al-Nashr. (in Arabic)
Kulaynī, M. b. Y. (1986). Al-Kāfī. 4th ed. Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmīyah. (in Arabic)
Lankarānī, M. F. M. (2000). Tafṣīl al-Sharīʿah fī Sharḥ Taḥrīr al-Wasīlah. Qom: Markaz-i Fiqhī Aʾimmah Aṭhār ʿAlayhim al-Salām. (in Arabic)
Māmaqānī, ʿA.A. (2009). Tanqīḥ al-Maqāl fī ʿIlm al-Rijāl (Ṭ- al-Ḥadīthah). Qom: Muʾassasat Āl al-Bayt ʿAlayhim al-Salām li Iḥyāʾ al-Turāth. (in Arabic)
Najafī, M.Ḥ. (1983). Jawāhir al-Kalām fī Sharḥ Sharāʾiʿ al-Islām. 7th ed. Beirut: Dār Iḥyāʾ al-Turāth al-ʿArabī. (in Arabic)
Najāshī, A.Ḥ. A. b. ʿA. (1986). Rijāl al-Najāshī. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Qummī, ʿA. b. I. (1983). Tafsīr al-Qummī. 3rd ed. Qom: Dār al-Kitāb. (in Arabic)
Ṣaymarī, M. b. Ḥ. (1987). Talkhīṣ al-Khilāf wa Khulāṣat al-Aqwāl. Qom: Intishārāt-i Kitābkhānah Āyat Allāh Marʿashī Najafī. (in Arabic)
Ṣaymarī, M. b. Ḥ. (1999). Ghāyat al-Marām fī Sharḥ Sharāʾiʿ al-Islām. Beirut: Dār al-Hādī. (in Arabic)
Shubayrī, S. M. (n.d.). Kitāb al-Ḥajj. Qom: Markaz-i Fiqhī Imām Bāqir ʿAlayh al-Salām. (in Arabic)
Shūshtarī, M.T. (1989). Qāmūs al-Rijāl. Qom: Jāmiʿat al-Mudarrisīn fī al-Ḥawzah al-ʿIlmīyah bi Qom, Muʾassasat al-Nashr al-Islāmī. (in Arabic)
Ṭabrisī, A.A, F. b. Ḥ. (1989). Al-Muʾtalaf min al-Mukhtalaf bayn Aʾimmat al-Salaf. Mashhad: Majmaʿ al-Buḥūth al-Islāmīyah. (in Arabic)
Tabrīzī, J. b. ʿA. (2005). Tanqīḥ Mabānī al-Aḥkām – Kitāb al-Qiṣāṣ. 2nd ed. Qom: Dār al-Ṣiddīqah al-Shahīdah Salām Allāh ʿAlayhā. (in Arabic)
Ṭarāblusī, I. B. Q. ʿA.A. (1985). Al-Muhadhdhab. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Ṭarāblusī, I. B. Q. ʿA.A. (1990). Jawāhir al-Fiqh–al-ʿAqāʾid al-Jaʿfarīyah. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Ṭūsī, M. b. ʿA. (1987). Al-Wasīlah ilā Nayl al-Faḍīlah. Qom: Intishārāt-i Kitābkhānah Āyat Allāh Marʿashī Najafī. (in Arabic)
Ṭūsī, M. b. Ḥ. (1967). Al-Mabsūṭ fī Fiqh al-Imāmīyah. 3rd ed. Tehran: al-Maktabat al-Murtaḍawīyah li Iḥyāʾ al-Āthār al-Jaʿfarīyah. (in Arabic)
Ṭūsī, M. b. Ḥ. (1979). Al-Nihāyah fī Mujarrad al-Fiqh wa al-Fatāwā. 2nd ed. Beirut: Dār al-Kutub al-ʿArabī. (in Arabic)
Ṭūsī, M. b. Ḥ. (1986). Al-Khilāf. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Ṭūsī, M. b. Ḥ. (1986). Tahdhīb al-Aḥkām. 4th ed. Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmīyah. (in Arabic)
Ṭūsī, M. b. Ḥ. (2006). Rijāl al-Shaykh al-Ṭūsī. 3rd ed. Qom: Daftar-i Intishārāt-i Islāmī. (in Arabic)
Ṭūsī, M. b. Ḥ. (n.d.). Al-Fihrist. Najaf Ashraf: al-Maktabat al-Raḍawīyah. (in Arabic)
دوره 22، شماره 3
پاییز 1405
صفحه 165-181

  • تاریخ دریافت 21 آذر 1403
  • تاریخ بازنگری 22 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 28 مرداد 1404