جستاری در قاعده «العبرة بعموم اللفظ لا بخصوص السبب»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استاد، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

قاعده «العبرة بعموم اللفظ لا بخصوص السبب» از جمله قواعد اصولی است که مورد قبول مشهور بوده و بر اساس آن اگر در مورد سببی خاص، حکمی بصورت عام یا مطلق وارد شود، حکم به اعتبار عموم لفظ یا اطلاق آن به مواردی غیر از سبب تعمیم می‌یابد؛ لکن در این باب، اقوال دیگری نیز مطرح شده است. نگارندگان در پژوهش حاضر در صدد هستند تا به روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی اقوال موجود در مسئله و تبیین وجوه گوناگون متصور در این باب بپردازند. نتایج جستار حاکی از این است که چنانچه حکم وارد شده بر سبب خاص، از عموم وضعی برخوردار باشد عمومیت آن معتبر است لکن اگر حکم وارد شده از عموم اطلاقی برخوردار باشد، خصوصیت سبب، بعنوان قرینه صارفه مانع تمامیت اطلاق شده و حکم به سبب خاص اختصاص می‌یابد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An inquiry into the rule of "AL-IBRAH BI UMUM AL-LAFZDI LAA BI KHUSUS SABAB"

نویسندگان [English]

  • Batoul Salahshour 1
  • abbas ali soltani 2
  • Mohammad Hasan Haeri 3
1 Ph.D. Student, Faculty of Theology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Associate Professor, Faculty of Theology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Professor, Faculty of Theology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

The rule of "AL-IBRAH BI UMUM AL-LAFZDI LAA BI KHUSUS SABAB" is one of the rules (Qawaed) of Usul that is accepted by the majority of jurists. According to this rule, if a Shari'a ruling is issued generally or unconditionally on a Singular or particular case, the ruling is generalized from that case to other cases like that. However, there are some opinions else in this regard. This study has been conducted, using a descriptive-analytical method. In this paper, after explaining the existing statements in this regard, the various aspects of this subject are studied. The results of the study indicate that if the ruling issued on a Singular or particular case is general (Eam), the ruling is generalized, but if the ruling issued is unconditional (Mutlaq), the ruling is assigned to the case.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Eam
  • Khas
  • Sabab
  • Mutlaq
  • Takhsis

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 05 اردیبهشت 1400
  • تاریخ دریافت: 21 بهمن 1399
  • تاریخ بازنگری: 26 فروردین 1400
  • تاریخ پذیرش: 05 اردیبهشت 1400