دانشگاه تهرانمجله علمی "پژوهشهای فقهی"2008-838810120140421Evidences of theories of validity and nullity of sale in delayed payment of priceواکاوی ادلة نظریههای صحت و بطلان بیع در تأخیر ثمن1245078710.22059/jorr.2014.50787FAحیدرباقری اصلدانشیار دانشکدة حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریزJournal Article20140308The option of delayed payment of price is one of the factors of rescission of the types of sale. Although provisions of sale in the case of its delayed payment of price has predicted in 402 to 409 articles of civil law, but there are different inconsistent theories in Islamic law for the validity and Nullity of Sale in delayed payment of price and different evidences justify each theory. Regretfully mentioned the theories have not been studied by researchers, so that it can be seen a scientific gap in this issue. Hence the present paper has studied the theories of validity and nullity of sale in delayed payment of price and their evidences in a descriptive method and it has also shown the conformity and segregation of provisions of civil law with these theories and their evidences and it has found the validity of sale if there is delayed payment of price complying with the well-known view of jurisprudents and provisions of civil law and it has announced the view of jurisprudents which is not well-known in the nullity of sale unjustified, if there is delayed payment of price.خیار تأخیر ثمن یکی از عوامل فسخ انواع بیع محسوب میشود. هرچند مقررات بیع در صورت تأخیر ثمن آن طی مواد 402 تا 409 قانون مدنی پیشبینی شده است، نظریههای متفاوتی در حقوق اسلامی دربارۀ صحت و بطلان عقد بیع در صورت تأخیر ثمن آن وجود دارد و هر نظریهای را ادلة مختلفی توجیه میکند. نوآوری این تحقیق در آن است که به نظریههای مذکور اختصاص یافته است که از سوی محققان بررسی نشدهاند و خلأ علمی در این موضوع مشاهده میشود. از اینرو به بررسی نظریههای صحت و بطلان بیع در صورت تأخیر ثمن و نیز ادلة آنها با استناد به روش توصیفی میپردازد و انطباق و افتراق مقررات قانون مدنی را با این نظریهها و نیز ادلة آنها نشان میدهد و صحت بیع در صورت تأخیر ثمن را منطبق با قول مشهور فقیهان و نیز مقررات قانون مدنی یافته و قول غیر مشهور فقیهان در بطلان بیع در صورت تأخیر ثمن را غیرموجه اعلام کرده است.دانشگاه تهرانمجله علمی "پژوهشهای فقهی"2008-838810120140421Quality of validity of divine intention in the devotional obligationsکیفیت اعتبار« قصد قربت» در واجبات تعبدی25605078810.22059/jorr.2014.50788FAحمیدمسجد سراییاستادیار دانشگاه سمنانJournal Article20140122According to the celebrated definition of devotional obligation that divine intention is regarded as a distinction aspect of such obligation from its other kinds, the way of validity of divine intention and considering it in the someone was appointed, has always become one of the important origins of disagreements among the great scholars of <em>Usul</em> (Principles of Jurisprudence) and different <em>Usuli</em> views and thoughts in this regard; so that some have believed in natural transformation of taking divine intention in the attachment of affair, and some in accidental transformation. In this paper, along with setting forth of views of <em>Usuli</em> thinkers and its correspondence to the <em>Usuli</em> view of Imam Khomeini, as one of the <em>Usuli</em> scholars that presented the greatest and the most strict discussions in this regard, we have regarded the view of some believed in natural transformation as incomplete, and concluded that contrary to views of the most of <em>Usuli</em> scholars including author of Kifayah and Sheikh Ansari, transformation of taking divine intention in attachment of affair is possible. Presenting a distinctive basis as inference of decree in order to more exact recognition of applicability of devotional obligation from junction obligation, clarifies necessity of this paper as much as possible.مطابق تعریف مشهور از واجب تعبدی که «قصد قربت» بهعنوان وجه امتیاز این نوع واجب از سایر اقسام آن در نظر گرفته شده است، نحوۀ اعتبار قصد قربت و لحاظ کردن آن در مأمورٌبه، همواره یکی از مهمترین خاستگاههای اختلاف نظر علمای بزرگ اصول و جولانگاه تضارب آرا و اندیشههای اصولی در این زمینه شده است، بهطوری که عدهای به استحالۀ ذاتی اخذ قصد قربت در متعلق امر و عدهای به استحاله بالغیرآن قائل شدهاند. در این تحقیق ضمن طرح آرای اندیشمندان اصولی و تطبیق آن با دیدگاه اصولی امام خمینی (ره)، بهعنوان یکی از اصولیانی که بیشترین و دقیقترین مباحث را در این زمینه ارائه کرده است،ادلۀ دیدگاه قائل به استحالۀ ذاتی را ناتمام دانستهایم و به این نتیجه رسیدهایم که بر خلاف نظر بیشتر اصولیان، از جمله صاحب کفایه و شیخ انصاری، استحاله اخذ قصد قربت در متعلق امر، امر ممکنی است. ارائۀ یک مبنای مشخص در مقام استنباط حکم بهمنظور تشخیص هرچه دقیقتر مصادیق واجب تعبدی از توصلی، ضرورت هرچه بیشتر این تحقیق را روشن میکند.دانشگاه تهرانمجله علمی "پژوهشهای فقهی"2008-838810120140421The legal limits of absolute obedience of the wifeمحدودۀ شرعی تمکین عام زوجه61825078910.22059/jorr.2014.50789FAمهدیرهبراستادیار دانشگاه قرآن و حدیثJournal Article20140104The permission of husband has been always an important subject among the Islamic jurists. The principle of necessity of wife's permission for exit from the house has been accepted by the jurists based on traditions. The main question on this subject is about the boundaries of permission. So many Imami jurists (senior and recent) such as Sheikh Mofid, Sheikh Toosi, Abossalah Halabi, Allama Helli, Imam Khomayni and Ayatollah Sistani have explained the necessity of unconditional permission and some contemporaneous jurists such as Ayatollah Khoyi, Sheikh Mohammad Mahdi Shamsoddin, Sayyed Mohammad Hosayn Fazlollah, Ayatollah Mohammad Mousavi Bojnordi and Ayatollah Jannati have explained the necessity of conditional permission. Some of the Quranic verses refer to the principle of wife's permission indirectly, but we did not find any frank verse about the permission; so we will study some traditions on this subject from A'emma.موضوع اذن شوهر همواره یکی از موضوعات بحث برانگیز میان فقها بوده است. اصل لزوم استیذان زوجه برای خروج از منزل، با استناد به روایاتی که بیان خواهیم کرد از سوی فقها پذیرفته شده است. سؤال اساسی در این زمینه دربارۀ محدودۀ استیذان است که آیا زوجه در هر خروجی بهطور مطلق نیازمند اذن زوج است یا اینکه استیذان در موارد خاصی (مانند موردی که باحقوق زوج منافات داشته باشد) لازم است؟
سخنان بسیاری از فقهای متقدم و متأخر امامیه مانند شیخ مفید، شیخ طوسی، ابوالصلاح حلبی، علامه حلی، امام خمینی و آیت الله سیستانی ظهور در وجوب مطلق اذن و فتاوی برخی از فقهای معاصر مانند آیتالله خویی، شیخ محمد مهدی شمسالدین، سید محمد حسین فضل الله، آیت الله محمد موسوی بجنوردی و آیت الله جناتی ناظر بر قول دوم است.
گرچه برخی از آیات قرآن مثل آیۀ «الرجال قوامون علی النساء» به نحو عموم و غیر مستقیم به اصل استیذان زوجه از زوج اشاره دارند، در مورد محدودۀ استیذان آیهای نیافتیم، پس در این مقاله به بررسی روایات وارده از معصومان (ع) در زمینۀ محدوده و قلمرو نیاز به اذن زوج درخروج زوجه ازمنزل پرداختهایم و به این نتیجه رسیدهایم که در مواردی که اذن شارع برای خروج وجود ندارد، استیذان از زوج لازمست.دانشگاه تهرانمجله علمی "پژوهشهای فقهی"2008-838810120140421Critical survey of the presented solutions concerning conflict of provisoبررسی انتقادی راهحلهای ارائهشده پیرامون تعارض شروط831125079010.22059/jorr.2014.50790FAعبدالرحیمحسینیاستادیار پردیس فارابی دانشگاه تهرانJournal Article20131216In subject of conflict of proviso, the views of experts on the topic, is different. Some of them believe that debate is about conflict of verbal sense of a provision and concept of another provision, not conflict of some verbal senses or conflict of some concepts. Some of Jurisprudents believe that debate is about independence or dependence of provisions, not conflict of some verbal senses or conflict of some concepts or conflict of verbal sense of a provision and concept of another provision. The third group believes that debate is not exclusive in one case and there are two questions here: one is about several provisions which have unit consequent, and this unit consequent is Multiple neither existentially nor on the basis of rating. Second question is about a consequent which has true unity and repeatable existentially. From the view of some experts the main issue is that conflict of two provisions is not only from its exclusive causality but also from conflict of two immediacies; so the problem is verbal and implicative and it may be just solved through verbal rules. There are five possible solutions for removing conflict among the various provisions which have been considered and criticized in the research.در مبحث تعارض شروط، دیدگاههای صاحبنظران در ترسیم محل بحث و نزاع پیرامون این مبحث مختلف است، برخی معتقدند محل نزاع در مبحث، تعارض موجود نه بین چند منطوق است و نه بین چند مفهوم، بلکه میان منطوق یکی از شروط است با مفهوم شرط دیگر، از نظر بعضی دیگر، مسئلۀ مهم در این مبحث نه تعارض بین دو منطوق است، نه تعارض بین دو مفهوم و نه تعارض بین منطوق قضیهای با مفهوم دیگری، بلکه معضل اصلی، دوران امر بین استقلال و عدم استقلال شروط است، و جمعی در تحریر محل نزاع، قائل به تفصیل شدهاند و نزاع در این زمینه را منحصر به یک مورد نمیدانند و براین باورند که در اینجا دو سؤال وجود دارد، یکی دربارۀ شروط متعددی که جزای واحد دارند، اما این جزا نه از حیث وجود تعددپذیر است، نه از حیث رتبه و دیگری دربارۀ جزایی است که با وجود وحدت حقیقی، به لحاظ وجودی تکرارپذیر است. از نگاه برخی صاحبنظران، مسئلۀ اصلی آن است که تنافی بین دو شرط نه فقط از حیث علیت منحصره بودن آن، بلکه از این حیث است که بنا به قول به تبادر در مفهوم شرط تنافی بین دو تبادر است. پس مشکل این مبحث لفظی و دلالی است و حل آن تنها از طریق قواعد لفظیه ممکن است. احتمالات مطرح برای رفع تعارض میان شروط متعدد، پنج احتمال است که در بررسی بهعمل آمده، بررسی و نقد شدهاند.دانشگاه تهرانمجله علمی "پژوهشهای فقهی"2008-838810120140421Comparative study of theft punishment and conditions of its enforcementبررسی تطبیقی حد سرقت و شرایط اجرای آن1131405079110.22059/jorr.2014.50791FAغلامعلیقاسمیاستادیار دانشکدۀ حقوق دانشگاه قمنسرینکردنژاددانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه قمJournal Article20131104The punishment sentence for theif as one of the divine punishments has been expressed in the Quran, chapter At-Tawba, verses 38 and 39 and based on the hand amputation of man or woman theif. In this paper, according to the jurisprudents and interpretators' opinions in the interpretation of these verses it has been explained the conditions of enforcement of theft punishment considering the conditions of theif and the stolen goods. In addition, it has been surveyed the possibility of deduction of theft punishment if the thief repented. In all the cases it has been tried to be expressed shi'ite and sunni jurisprudents' various opinions briefly and clearly.حکم مجازات سارق بهعنوان یکی از حدود الهی، در آیات 38 و 39 سورۀ مائده مبنی بر قطع دست مرد یا زن سرقتکننده بیان شده است. در این مقاله با استفاده از آرای فقها و نیز دیدگاههای مفسران در شرح آیات بالا، شرایط اجرای حد سرقت با توجه به شروط سارق و مال مورد سرقت تبیین شده است. علاوه بر این امکان سقوط حد سرقت در صورت توبۀ سارق نیز در وجوه مختلف بررسی شده است.در هر مورد علاوه بر آرا و نظرهای فقیهان شیعه، ضمن اشاره به دیدگاههای فقهای اهل سنت، سعی شده است مواضع اشتراک نظر یا تفاوت آرای فریقین در هر مبحث بهطور خلاصه و گویا بیان شود. دانشگاه تهرانمجله علمی "پژوهشهای فقهی"2008-838810120140421A Jurisprudential view on incomplete abortion from the viewpoint of five religionsنگرشی فقهی برسقط جنین ناقص از دیدگاه مذاهب پنجگانه1411665079210.22059/jorr.2014.50792FAسیدمحمدموسوی مقدماستادیار پردیس فارابی دانشگاه تهراننسرینفتاحیدانشجوی دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب قممریمخادمیدانشجوی دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب قمJournal Article20131121Identification and recognition of incomplete embryo is a new matter which has been raised recently. But rapid development of technology and recognition of prenatal disorders made abortion a means to relive and to prevent a child with untreatable and dangerous diseases from having a hard life. But some people are involved in it and it has created many social disorders. Although many religious jurisprudents believe that abortion is unlawful, if embryo has developed a fatal and untreatable disease, is abortion lawful? What is the opinion of jurisprudents considering abortion before and after blowing the soul? The research method on this issue is to collect the opinions of abortion cons and pros and to discuss and investigate their proofs. Considering jurisprudential studies and investigations, Sunni jurisprudents regard incomplete abortion before blowing the soul lawful. Majority of Imamite jurisprudents have the same opinion in this regard. On the other hand, all Sunni and Imamite jurisprudents regard abortion after blowing the soul unlawful, even though the embryo has an untreatable disease.شناخت و تشخیص جنین ناقص، از جمله مسائل نوپیدایی است که در گذشته وجود نداشته است. اما پیشرفت سریع فناوری و تشخیص مشکلات قبل از تولد، سبب شد تا مسئلۀ سقط درمانی، بهعنوان راه نجات و جلوگیری از زندگی مشقتبار طفلی مطرح شود که دارای بیماریهای لاعلاج و خطرناک است. ولی این مسئله، دامنگیر بعضی افراد شده و ناهنجاریهای اجتماعی فراوانی در پی داشته است. اگرچه سقط جنین در نظر بسیاری از فقها حرام است، اما آیا در صورتی که جنین به بیماری مهلک و لاعلاجی دچار شده باشد، میتوان به سقط جنین حکم داد؟ دیدگاه فقها در زمان قبل از نفخ روح و بعد از آن چیست؟
روش تحقیق در این مسئله، گردآوری آرای موافقان و مخالفان سقطدرمانی و بیان و بررسی ادلۀ آنهاست.
با توجه به مطالعات و بررسیهای فقهی انجام شده، از منظر فقهای اهل سنت، سقط جنین ناقص قبل از نفخ روح، جایز است. اکثر فقهای امامیه نیز در این زمینه همین نظر را دارند. از طرف دیگر، همۀ فقهای اهل سنت و امامیه بعد از نفخ روح، سقط جنین را هرچند که دارای بیماری درمانناپذیر باشد، حرام میدانند.دانشگاه تهرانمجله علمی "پژوهشهای فقهی"2008-838810120140421Place of assessment of amount of damage in a civil liability case from the viewpoint of Imamite Jurisprudence and statute law of Iran«مکان» ارزیابی میزان خسارت در دعوای مسئولیت مدنی از منظر فقه امامیه و حقوق ایران1671965079310.22059/jorr.2014.50793FAمحمد مهدیالشریفاستادیار گروه حقوق دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهانسمیهسعیدیکارشناس ارشد حقوق خصوصی دانشگاه اصفهانJournal Article20130930If the price of the lost property in the different places is not equal, the judge in civil liability case is faced with this question that to which of these prices should be sentenced? In this paper after propounding and reviewing different views, it has been tried to be presented a criterion for determination of the competent place to assess the amount of damage according to sound tradition of "Abi Vallad". The criterion that is preferred over other options in this text with regard to mentioned tradition is the habitat place of injured person. Since the article 3 of the civil liability act has required the judge to determine the amount of damage based on the circumstances of the case and as the habitat place of the injured person and the value of the lost property at that place is one of the situations affecting on the rate of the loss incurred by him, the theory of assessment of damage based on the price of the habitat place of the injured person can be accepted in the Legal System of Iran.چنانچه قیمت مال تلفشده در مکانهای متفاوت، یکسان نباشد، دادرس در دعوای مسئولیت مدنی با این سؤال روبهرو میشود که کدامیک از این قیمتها باید مورد حکم قرار گیرد. در این مقاله پس از طرح و نقد دیدگاههای مختلف، کوشش شده است با توجه به صحیحۀ ابی ولاد، معیاری برای تعیین مکان صالح بهمنظور ارزیابی میزان خسارت، ارائه شود. در این تحقیق از روش کتابخانهای و تحلیل محتوا و بهطور خاص تحلیل آرای فقها استفاده شده است. معیاری که در این مقاله با برداشت از روایت مذکور بر سایر گزینهها ترجیح داده شده، مکان سکونت زیاندیده است. با عنایت به اینکه مادۀ 3 قانون مسئولیت مدنی نیز، قاضی را ملزم به تعیین میزان خسارت بر اساس اوضاع و احوال قضیه کرده و محل سکونت زیاندیده و ارزش مال تلفشده در آن مکان نیز، یکی از اوضاع و احوال مؤثر در میزان خسارت وارد آمده به زیاندیده است، میتوان دیدگاه ارزیابی خسارت بر اساس قیمت مکان سکونت زیاندیده را در نظام حقوقی ایران نیز پذیرفتنی دانست.دانشگاه تهرانمجله علمی "پژوهشهای فقهی"2008-838810120140421Principles of public order in the Quranمبانی نظم عمومی در قرآن1972185079410.22059/jorr.2014.50794FAمحمدبیروتیکارشناس ارشد حقوق عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزسید محمدهاشمیاستاد گروه حقوق عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقاتJournal Article20131019Public order is one of the fundamental subjects discussed in jurisprudence and public law. Some of scholars believe that the issue and its surrounding topics is of innovations and achievements of lawyers and little effort has been made to it in religious texts. But by scruticizing the teachings of the Quran we can well attain legislative bases and central laws of public order from the viewpoint of the Quran as the first source of Islamic jurisprudence. In this paper it has been tried to be studied carefully the Quranic requisites of public order after its legal description.نظم عمومی ازجمله موضوعات بنیادین مورد بحث درحوزۀ فقه و حقوق عمومی است، برخی عقیده دارند این موضوع و مباحث پیرامونی آن، از ابداعات ودستاوردهای حقوقدانان است و در متون دینی اهتمام چندانی نسبت به آن صورت نگرفته است. اما بادقت و تأمل در آموزههای قرآن بهخوبی میتوان به بنیانهای تشریعی و احکام اساسی آن از منظر کتاب بهعنوان نخستین مصدر استنباطات فقهی دست یافت.که در نوشتار حاضر تلاش برآن است تا پس از توصیف حقوقی نظم عمومی، بایستههای قرآنی آن مورد دقت قرار داده شود.دانشگاه تهرانمجله علمی "پژوهشهای فقهی"2008-838810120140421English Abstractsچکیده های انگلیسی185212610.22059/jorr.2014.52126FAJournal Article20141208