دانشگاه تهران مجله علمی "پژوهشهای فقهی" 2008-8388 14 4 2018 12 22 Weapons of Mass Destruction as a Means of Retaliation in the View of Islamic Jurisprudence تسلیحات کشتار جمعی در مقام مقابله به‌مثل از نظر فقه 849 884 69929 10.22059/jorr.2018.119985.1006881 FA مجتبی الهیان دانشیار، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران محمدابراهیم الهیان دانشجوی دکتری گروه حقوق، ‌دانشکده علوم انسانی، واحد ساوه،‌ دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران سیدعلی محمد یثربی دانشیار، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران Journal Article 2015 03 09 Weapons of mass destruction include nuclear, biological, and microbiological weapons. The important features of these weapons are their very high destruction power and inseparability of the goals. To state the primary rule, jurisprudents have unanimously ruled on the prohibition of production and use of these weapons. A secondary title that changes this rule is the principle of retaliation. Another secondary title is the principle of necessity by creation of which the legally competent person is removed from the related duty. As a result, it is allowed to commit an unlawful act. It is understood from the religious and Islamic principles that the use of weapons of mass destruction is not permitted also under the titles of secondary rules. If the purpose of the war is to submit the enemy through fighting with its military forces, damaging those who do not participate in the war, makes the innocent people upset. This is a useless, unnecessary, and inhumane act and will not be consistent with the military necessity. What is obvious from the application of weapons of mass destruction is killing of defenseless people and destruction of public property that are far from the battle scene and are under the protection of Islamic law; since the principle of separation of the goals is a self-evident principle governing the holy war in Islam on which the Islamic jurisprudents agree. The article aims at explaining the view of Imamiyya jurisprudence on the application of weapons of mass destruction under the secondary titles and in the light of the principles of necessity and retaliation in order to both fill the knowledge gap in this subject and make the position of Islam clear in this regard and to prevent from baseless statements.            تسلیحات کشتار جمعی شامل سلاح‌های هسته‌ای، میکروبی و بیولوژیک هستند. ویژگی مهم این تسلیحات، قدرت تخریب بسیار و تفکیک‌ناپذیری در اهداف است. فقها در بیان حکم اولیه به اتفاق به حرمت تولید و استفاده از این تسلیحات فتوا داده‌اند. از جمله عناوین ثانویه که تغیردهندۀ حکم خواهد بود، قاعده مقابله به‌مثل است. از دیگر عناوین ثانویه قاعدۀ ضرورت است که با پیدایش آن، تکلیف مربوط از عهدۀ مکلف برداشته می‌شود و نتیجۀ آن جواز ارتکاب فعل حرام است. آنچه از مبانی دینی و اسلامی استنباط می‌شود، آن است که استفاده از تسلیحات کشتارجمعی ذیل عناوین ثانویه نیز مجاز نیست. اگر هدف جنگ، تسلیم دشمن از طریق نبرد با نیروهای نظامی اوست، آسیب‌رسانی به کسانی که در جنگ مشارکتی ندارند، موجبات آسیب و تألم بی‌گناهان را فراهم خواهد آورد که امری بی‌فایده، غیرضروری و غیرانسانی محسوب می‌شود و تناسبی با ضرورت‌های نظامی نخواهد داشت. آنچه در کاربرد تسلیحات کشتارجمعی مشهود خواهد بود، کشتار مردم بی‌دفاع و تخریب اموال غیرنظامیان است که به دور از صحنۀ منازعه هستند و در حمایت حقوق اسلام قرار دارند، چرا که اصل تفکیک در اهداف، یکی از اصول مسلّم حاکم بر جهاد در اسلام محسوب می‌شود، به‌طوری که این اصل مورد اتفاق فقهای اسلام است. هدف از نگارش این مقاله، تبیین دیدگاه فقه امامیه در زمینۀ کاربرد تسلیحات کشتارجمعی ذیل عناوین ثانویه و در سایۀ قاعده ضرورت و مقابله به‌مثل است تا به این‌ترتیب علاوه بر پر کردن خلأ علمی در این امر، موضع اسلام در این موضوع روشن و از اظهارنظرهای بی‌اساس جلوگیری شود.. https://jorr.ut.ac.ir/article_69929_1e4b7fa3d2d4c9c51ee59522f7e03c08.pdf