دانشگاه تهران مجله علمی "پژوهشهای فقهی" 2008-8388 14 3 2018 09 23 Criticism of Jurisprudential Verdict of Burial Night (Horror Prayer) in the Thoughts of Fourth Period (Mota'akhkher Al-Mota'akhkherin) and Contemporary Jurisprudents نقد حکم فقهی لیلۀ‌الدفن (نماز وحشت) در اندیشۀ فقیهان متأخرالمتأخر و معاصر 751 775 68828 10.22059/jorr.2018.236180.1007728 FA مصطفی همدانی دانش‌آموختة خارج فقه و فلسفه، استاد سطوح عالی حوزة علمیة قم Journal Article 2017 07 08 Human being, who is terrified with any resonant voice, is suddenly confronted with thousands of unfamiliar phenomena upon his arrival to hereafter. In the narratives, this is interpreted as the first night of the grave. Prophet Muhammad (peace be upon him) solved the problems of dead person in this scary step of human life; he recommended that the survivors should give alms on behalf of the departed, while poor survivors are recommended to hold a prayer called “horror prayer” for the dead person. The principle of this issue does not exist in the second-period jurisprudence (known as “<em>motaqaddemin</em> jurisprudence” that lasted from 329 to 543 Hijri), and third-period jurisprudence (known as “<em>mota'khkherin</em> jurisprudence” that lasted from 543 to 940 <em>Hijri</em>) and it has been incompletely raised in fourth-period jurisprudence (known as “<em>mota'akhkher al-mota'akhkherin</em> jurisprudence” lasted from 940 to 1205 <em>Hijri</em>). Therefore, both poor and rich people are recommended to hold a “<em>horror prayer</em>” for the departed, so having or not having wealth is completely ignored. Hence, not only all righteous people, but also all jurisprudential books written in third and fourth periods, as well as all Islamic law books (<em>Taudhih Al-Masa'il</em>) written in the contemporary period consider the horror prayer as the only recommended deed for burial night. While studying historical-jurisprudential origins of this issue and analyzing the narratives and quotes by means of <em>ijtihad</em>, the current paper tries to examine the original tradition of Islam that is related to this sensitive step of human life. I hope that my paper is accepted by jurisprudential community, so the Islamic law books (<em>Taudhih Al-Masa'il</em>), speech of Islamic missionaries and deeds of righteous people can be reviewed also in this regard. انسان که با صدایی پرطنین هراسان می‌شود، در آغازین مواجهۀ خود با جهان آخرت که در روایات از آن با شب اول قبر تعبیر شده است، ناگهان به هزاران پدیدة ناآشنا برمی‌خورد. پیامبر اسلام (ص) با توصیۀ بازماندگان به صدقه از طرف میّت، برای این مرحلة پرهراس از حیات بشر چاره‌جویی کرده و برای بازماندگان نادار هم نمازی معروف به «نماز وحشت» جایگزین فرموده است. اصل این مسئله در فقه متقدمان و متأخران وجود ندارد و در فقه متأخرالمتأخرین آن هم به‌صورت ناقص متولد شده؛ زیرا توصیۀ ترتیبی یادشده به تعیّن نماز وحشت تقلیل یافته و شرطِ ناداری به‌کلی فراموش شده است. نتیجه اینکه نه‌تنها بر سر زبان همۀ متشرعه بلکه در همۀ متون فقهی متأخرالمتأخرین تا عموم رساله‌های عملیۀ معاصر، تنها مستحب لیلۀ‌الدفن همان نماز وحشت انگاشته شده است. پژوهۀ فرارو با ریشه‌یابی تاریخی – فقهی این مسئله و تحلیل اقوال و روایات آن، با کمک روش اجتهاد کوشیده است سنت اصیل اسلامی در این مرحلۀ بسیار حساس از زندگی انسان را بازکاوی کند. امید آنکه اگر جامعۀ فقهی این تلاش را موفق بداند، رساله‌های عملیه و سپس بیان مبلغان و در نهایت عملکرد متشرعه نیز در این موضوع بازنگری شوند. https://jorr.ut.ac.ir/article_68828_391ee5fc83f4b7d6127ddb84f201ad18.pdf