دانشگاه تهران مجله علمی "پژوهشهای فقهی" 2008-8388 14 3 2018 09 23 A Survey around the Primacy of Hajj Incumbency or Nazr (Vow) Incumbency in the Case of Their Conflict in Time (Tazahom) واکاوی تقدم وجوب حج یا وجوب نذر در صورت تزاحم 731 750 68827 10.22059/jorr.2018.244310.1007837 FA سید ابوالقاسم حسینی زیدی استادیار، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران Journal Article 2017 10 27 One of the preferences in the matter of conflicting in time between two obligations is time primacy. An instance for this is the case of a person's religious vow to make a pilgrimage to Karbala in Arafa, before he can afford to go to Hajj pilgrimage, and after the vow, he becomes capable of doing so. Now, the question arises here as to whether he should make a pilgrimage to Karbala in Arafa or have a pilgrimage to Mecca and fulfill the Hajj obligation. Some jurisprudents believe in vow primacy and rely on some reasons like the inability to fulfill Hajj in the case of vow, institutional agreement, the primacy of vow over Hajj, and Halabi's narration (Sahiha). Most of the jurisprudents have judged on the Hajj primacy, although they have proposed different views; some of them believe in the nullification of vow, others believe that the subject is irrelevant, and others have judged on the primacy of Hajj based on the primacy of conditional obligation with innate rational ability over the conditional obligation with religious ability. Analyzing the two groups’ reasons, this article approved the primacy of Hajj based on three reasons: (vow’s accompaniment with God disobedience, necessity of permission for the vow, absence of religious permission for vow, and some hadiths about Hajj). The neglected point is that the "time primacy" is valid when there is no other characteristic, which leads to the preference of the later. Here, given the acceptance of the conflict and placing Hajj in the later position, due to other characteristics that makes Hajj more important, it should have priority over vow, because merely the time priority could not strengthen incumbency. یکی از مرجحات باب تزاحم، تقدم زمانی بوده و یکی از مصادیقی که بر این مرجح تطبیق داده شده، آن است که شخصی قبل از استطاعت، نذر کند که در عرفه به زیارت سیّدالشهداء برود و بعد از نذر، مستطیع شود. حال در این‌صورت وظیفۀ ناذرِ مستطیع در روز عرفه رفتن به مکه و به‌جا آوردن اعمال حج است یا اینکه باید به نذر عمل کند و در کربلا حاضر شود؟ برخی از فقها به تقدم نذر فتوا داده‌اند و به دلایلی مانند عدم حصول استطاعت در صورت نذر، جمع عرفی، اهم بودن نذر نسبت به حج و صحیحۀ حلبی استناد کرده‌اند؛ بسیاری از فقها هم به تقدم حج حکم داده‌اند، هر چند که مشرب‌های متعددی ارائه شده است و برخی قائل به انحلال نذر و دسته‌ای مورد بحث را تخصصاً خارج از بحث دانسته و عده‌ای هم از باب تقدم واجب مقید به قدرت عقلی بر واجب مقید به قدرت شرعی، فتوا به تقدم حج داده‌اند. در این جستار با واکاوی ادلۀ طرفین، بیان کرده‌ایم که باید به سه دلیل (ملازم بودن نذر با معصیت خدا، امضایی بودن نذر و عدم امضای آن به‌وسیلۀ شارع و تعبیر برخی از روایات در باب حج) حج را مقدم بدانیم و نکتۀ مورد غفلت آن است که «سبق زمانی» وقتی به‌عنوان مرجح موضوعیت دارد که خصوصیت دیگری وجود نداشته باشد که متأخر را ترجیح دهد و در اینجا بر فرض که تزاحم را بپذیریم و حج را متأخر بدانیم، باز هم به‌دلیل خصوصیاتی که حج را اهم جلوه می‌دهد، باید بر نذر مقدم شود، زیرا صرف سبق وجودی موجب تأکّد در ملاک و شدید شدن وجوب نمی‌شود.

https://jorr.ut.ac.ir/article_68827_ec277a61914aa0b35686c5dc310a777e.pdf