دانشگاه تهران مجله علمی "پژوهشهای فقهی" 2008-8388 14 1 2018 03 21 Proving the Judgment by No-Harm Rule اثبات حکم با قاعدۀ لاضرر 105 125 66663 10.22059/jorr.2018.236798.1007745 FA سید علی محمد یثربی دانشیار؛ پردیس فارابی، دانشگاه تهران، ایران جواد محمودی کارشناسی ارشد فقه و حقوق اقتصادی دانشگاه تهران، ایران Journal Article 2017 07 01 The juridical no-harm rule is one of the most important Islamic jurisprudential rules, which is applied in all areas of Islamic jurisprudence. There is no doubt that it is possible to eliminate harmful rules by applying this rule. However, if the lack of a rule leads to a loss, there is a disagreement over the matter that whether relying on this rule one can forge the said judgment? The need to compensate for the loss is a rational issue. In this regard, reason does not distinguish between existential and non-existential affairs. In addition, by referring to the custom, it can be understood that non-existential harmful matters should also be compensated. The reasons for the no-harm rule, in addition to being general, are absolute in the sense that any damage, whether existential or non-existential, should be compensated. قاعدة لاضرر از مهم‌ترین قواعد فقهی است که در جمیع ابواب فقه کاربرد دارد. در اینکه از طریق این قاعده می‌توان احکام ضرری را رفع کرد، تردیدی وجود ندارد؛ اما اگر از نبود حکمی ضرری محقق شود، این اختلاف وجود دارد که آیا می‌توان با استناد به این قاعده آن حکم را جعل کرد. لزوم جبران ضرر یک مسئلۀ عقلی است و عقل در این خصوص بین امور وجودی و عدمی تفاوتی نمی‌گذارد. علاوه بر این، با مراجعه به عرف می‌توان فهمید که امور عدمی ضرری نیز باید جبران شوند. دلیل‌های باب لاضرر نیز علاوه بر عمومیت، اطلاق دارند در اینکه هر ضرری باید جبران شود، خواه وجودی و خواه عدمی باشد. https://jorr.ut.ac.ir/article_66663_3ff1b58e4dbde1e33bc9cad5bc4bde73.pdf