دانشگاه تهران مجله علمی "پژوهشهای فقهی" 2008-8388 22 1 2026 03 18 Consequences of a Negotiated Peace Regarding Third Parties and the Public Interest پیامدهای صلح معاملی نسبت به شخص ثالث و مصالح عمومی 1 11 103245 10.22059/jorr.2025.383385.1009525 FA حمیدرضا بصیری گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدة الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران سید مصطفی محقق داماد گروه حقوق اسلامی، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2024 10 07 The concept of “contractual peace” refers to a contract concluded between conciliating parties in the form of one of the recognized contractual types. Such a contract produces the legal effects of specific contract categories while remaining independent from their particular provisions. The effects of this agreement are relative and confined to the conciliating parties themselves. Nevertheless, certain exclusions of special contractual provisions may result in harm to third‑party interests or to public welfare, or conversely, may create obligations in favor of third parties. Despite extensive scholarship in the field, a critical question remains unresolved: Can a peace contract, when executed in a transactional capacity, exert distinct effects on third‑party rights or public reconciliation compared with specific contracts? Furthermore, if public interests or the rights of third parties are adversely affected, does such transactional peace retain its legal validity? And in cases of interference, are the contracting parties legally liable? Through library‑based research, case study, and analytical legal reasoning, this study concludes that important distinctions must be recognized between <em>benefit and harm to third parties</em>, between <em>direct and indirect harm</em>, and between <em>formal and substantive transactions</em>. Additionally, the intention of the conciliating parties in forming the peace agreement is of decisive significance in determining its juridical consequences. «صلح معاملی» عقدی است که از طرف متصالحین در مقام یکی از عقود معین واقع می‌شود و آثار عقود معین را دارد و از احکام خاصة آن‌ها برحذر است. اثر این عقد نسبی و منحصر به متصالحین است. اما ممکن است با رفع برخی از احکام خاصه ضرر به شخص ثالث یا مصالح عمومی وارد ‌آید یا در این عقد به نفع شخص ثالث تعهدی صورت بگیرد. در بسیاری از پژوهش‌های انجام‌گرفته پاسخ به این سؤال مغفول مانده است که آیا عقد صلح در مقام معامله می‌تواند نسبت به شخص ثالث یا مصالح عمومی اثری متفاوت نسبت به عقود معین داشته باشد؟ همچنین اگر مصالح عمومی یا منافع شخص ثالث آسیب ببیند، آیا این صلح معاملی نافذ است؟ در صورت نفوذ آیا مسئولیتی متوجه طرفین قرارداد خواهد بود؟ این پژوهش با روش مطالعة کتابخانه‌ای و شیوة فیش‌برداری و تحلیل حقوقی به این نتیجه رسیده است که میان نفع و ضرر به شخص ثالث و نیز میان ضرر مستقیم و غیر مستقیم و همچنین معاملة صوری و واقعی تفاوت وجود دارد و قصد متصالحین از توافق صلح نیز در پاسخ این مسئله حائز اهمیت است. https://jorr.ut.ac.ir/article_103245_fb451ab37135c1892c89b3e7b095b521.pdf